Yazar: Sencer Kılıç — Risk Yöneticisi Son güncelleme:
Kısa cevap: Lehtar, hayat sigortasında sigorta bedelini alacak kişidir. Sigorta ettiren gerçek ya da tüzel kişiyi lehtar yapabilir; akrabalık şartı yoktur. Lehtar, sigorta şirketinin iznine gerek olmadan değiştirilebilir, ancak değişiklik şirkete bildirilmelidir. Lehtar yazılmamışsa ölüm teminatı sigorta ettirenin mirasçılarına ödenir (TTK m.1493, 1494).
Lehtar kim olabilir?
Türk Ticaret Kanunu'na göre sigorta ettiren, gerçek ya da tüzel kişi lehine hayat sigortası yapabilir (m.1493/1). Eş, çocuk, anne-baba, kardeş, nişanlı, iş ortağı, bir vakıf ya da kredi veren banka lehtar olabilir.
- Birden fazla lehtar: Paylar yazılmamışsa hepsi eşit oranda hak sahibidir; birinin almadığı pay diğerlerine eklenir (m.1494/1).
- Başkasının hayatı üzerine sigorta: Lehtarın, sigortalının hayatta kalmasında bir menfaati bulunmalıdır. Sigorta bedeli olağan cenaze giderlerini aşıyorsa sigortalının (ya da kanuni temsilcisinin) yazılı izni gerekir; sigortalı 15 yaşından büyükse kendisinin de izni alınır. İzinsiz yapılan sözleşme, sonradan onay verilmezse geçersizdir (m.1490/2).
- Grup hayat sigortası: İşverenin yaptırdığı grup poliçelerinde, aksi kararlaştırılmamışsa lehtarı gruptaki kişinin kendisi belirler (m.1496/3).
Lehtar belirtilmezse ne olur?
Ölüm teminatı için lehtar yazılmamışsa sözleşme, sigorta ettirenin mirasçıları lehine yapılmış sayılır. Hayatta kalma (birikim) teminatında ise sözleşme sigortalı lehine yapılmış sayılır (m.1494/2). Uygulamada şirketler bu durumda mirasçılardan mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ister.
Önemli bir ayrıntı: Mirası reddetmek lehtarın hakkını etkilemez (m.1494/1). Lehtar olarak adı yazan kişi, mirası reddetse bile sigorta bedelini alabilir.
Lehtar nasıl değiştirilir?
- Sigorta şirketine yazılı talep verin. Şirketin lehtar değişiklik formunu doldurun ya da poliçe numarası, yeni lehtarın kimlik bilgileri ve pay oranlarını içeren imzalı bir dilekçe gönderin.
- Değişikliği sigorta ettiren yapar. Poliçeyi yaptıran ile sigortalı farklı kişilerse lehtarı belirleme ve değiştirme hakkı sigorta ettirene aittir.
- Zeyilnameyi kontrol edin. Değişiklik poliçeye işlendiğinde şirketten yazılı teyit (zeyilname) isteyin.
Lehtar atanması ve değiştirilmesi sigortacının iznine bağlı değildir (m.1493/5). Ancak lehtar şirkete bildirilmemişse, şirket iyiniyetle eski lehtara yaptığı ödemeyle borcundan kurtulur (m.1493/3). Bu yüzden değişikliği vakit kaybetmeden yazılı bildirmek gerekir. Evlilik, boşanma ya da doğum gibi değişikliklerden sonra poliçedeki lehtar bilgisini kontrol edin; şirketin kaydı kendiliğinden güncellenmez.
Lehtar değiştirilemez hale gelebilir mi?
Evet. Sigorta ettiren, lehtarı değiştirme hakkından vazgeçtiğini poliçeye yazdırır ve poliçeyi lehtara teslim ederse o lehtarı artık değiştiremez. Tereddüt halinde değiştirme hakkının saklı tutulduğu kabul edilir. Bu durumda bile mirasçılıktan çıkarma, bağıştan dönme ya da lehtar atanmasının sebebinin ortadan kalkması hallerinde lehtar değiştirilebilir (m.1493/4).
Kredili hayat sigortasında lehtar kimdir?
Kredi için yapılan hayat sigortalarında kredi veren kuruluş genellikle kalan kredi borcu kadar lehtar olarak yazılır; borcu aşan kısım için poliçede gösterilen diğer lehtar ya da mirasçılar hak sahibi olur. Ayrıntı için hayat sigortası kredi borcunu kapatır mı sayfasına bakabilirsiniz. Bu sigortayı kredi kuruluşundan almak zorunda değilsiniz; şartları taşıyan poliçeyi istediğiniz yerden alabilirsiniz: kredi çekerken sigorta zorunlu mu.
Lehtar hangi durumlarda hakkını kaybeder?
- Sigortalıyı öldürmesi: Lehtar sigortalıyı öldürmüş ya da öldürülmesine herhangi bir şekilde ortak olmuşsa sigorta bedelinden mahrum kalır; bedel ölenin mirasçılarına ödenir (m.1504/2).
- Hakkı kazanamaması: Lehtar, örneğin sigortalıdan önce öldüğü için hak kazanamazsa, hak sigorta ettirene; o da ölmüşse mirasçılarına geçer (m.1495).
Vefat sonrası lehtar ne yapmalı?
Hayatını kaybeden yakınınızın geçerli bir hayat poliçesi olup olmadığını bilmiyorsanız SBM'nin "Hayat Sorgu – Vefat Eden" sorgusunu kullanabilirsiniz; bu sorgu vefat eden kişiye ait, vefat teminatı içeren geçerli hayat poliçelerini gösterir. Poliçeyi bulduktan sonra sigorta şirketine başvurun; şirketler genellikle ölüm belgesi, kimlik ve gerekirse mirasçılık belgesi ister. Sigortacıdan ödemeyi isteme ve tahsil etme yetkisi, aksi kararlaştırılmadıkça lehtara aittir (m.1493/7).
Hayat sigortasının temel kavramları için hayat sigortası nedir sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1490, 1493, 1494, 1495, 1496, 1504; SBM Sıkça Sorulan Sorular (Ekim 2026).
Hayat sigortası teklifi
Sık Sorulan Sorular
Hayır. Sigorta ettiren gerçek ya da tüzel kişi lehine sigorta yapabilir (TTK m.1493/1). Başkasının hayatı üzerine yapılan sigortada ise lehtarın sigortalının hayatta kalmasında menfaati olmalı ve gerekli hallerde sigortalının yazılı izni alınmalıdır (m.1490/2).
Hayır, lehtar atanması ve değiştirilmesi sigortacının iznine bağlı değildir (m.1493/5). Ancak değişiklik şirkete yazılı bildirilmelidir; bildirilmezse şirketin eski lehtara iyiniyetle yaptığı ödeme geçerli olur (m.1493/3).
Ölüm teminatında sözleşme sigorta ettirenin mirasçıları lehine yapılmış sayılır; hayatta kalma teminatında ise sigortalı lehine (m.1494/2).
Evet. Mirasın reddi veya mirastan vazgeçme lehtarın hakkını etkilemez (m.1494/1).
Poliçede yazan oranlara göre paylaşılır. Oran yazılmamışsa lehtarlar eşit pay alır; birinin almadığı pay diğerlerinin payına eklenir (m.1494/1).
Lehtar hak kazanamazsa hak sigorta ettirene, o da ölmüşse onun mirasçılarına geçer (m.1495). Bu yüzden lehtar vefat ettiğinde poliçeyi güncellemek gerekir.
Bu konuda aklınıza takılan bir şey mi var?
Sigoota AI Danışman'a doğrudan sorabilirsiniz — her branşta, her soru. Ücretsiz, üyelik yok, ürün almak zorunda değilsiniz. İsterseniz poliçenizi de yükleyip birlikte okuyabiliriz.
AI Danışman'a sor →Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Poliçe özelindeki kesin değerlendirme için poliçe şartları ve özel şartlar incelenmelidir.