Yazar: Sencer Kılıç — Risk Yöneticisi Son güncelleme:
Kısa cevap: Kredi veya finansman kullanırken kuruluş sigorta yaptırmanızı şart koşabilir, ama sigortayı nereden alacağınıza karışamaz. Sigortayı istediğiniz sigorta şirketinden ya da acenteden alıp kuruluşa vermeniz yeterlidir. Kredi tutarı ve süresiyle uyumlu, dain-i mürtehini (tazminatta öncelikli hak sahibi) kredi kuruluşu olan poliçeyi kuruluş kabul etmek zorundadır.
Sigorta size kuruluş üzerinden zorla yaptırıldıysa, başka yerden aldığınız poliçeyi dilekçeyle kuruluşa verin; eski poliçe iptal edilir ve primi iade edilir. İlk bir ay (30 gün) içinde verirseniz eski poliçe başlangıcından iptal edilir ve ödediğiniz primin tamamı 5 iş günü içinde kesintisiz geri ödenir. DASK ve zorunlu trafik sigortası bu kuralın dışındadır.
Kredi çekerken hangi sigortalar istenir?
- Konut kredisi: Kredi konusu ev için DASK (zorunlu deprem sigortası), çoğu zaman konut sigortası; kredi kullanan için hayat sigortası.
- Taşıt kredisi: Trafik sigortası zaten yasal zorunluluktur; kuruluş ayrıca kasko ve hayat sigortası isteyebilir.
- İhtiyaç kredisi: Genellikle hayat sigortası.
Kredi kuruluşu, DASK ve trafik sigortası gibi zorunlu sigortaların yapılıp yapılmadığını kontrol eder (Yönetmelik m.5). Hayat, konut ve kasko gibi sigortalar ise kredi kuruluşunun şart olarak isteyebileceği sigortalardır. Kredi ile ilgili hiçbir sigorta, yazılı ya da SMS, e-posta gibi bir kalıcı veri saklayıcısıyla verdiğiniz açık talebiniz olmadan yaptırılamaz (m.13/1).
Sigortayı nereden alacağınıza siz karar verirsiniz
Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği bu konuda açıktır (m.13/1):
“Kredi kullananın sigorta şirketini seçme hakkı sınırlandırılamaz. Krediyle bağlantılı sigortalarda; kredi kullananın sigorta yaptırmak istemesi hâlinde, istediği sigorta şirketinden sağladığı, kredi tutarı ve süresiyle uyumlu ve dain-i mürtehini kredi kuruluşu olan sigorta poliçesi kredi kuruluşu tarafından kabul edilmek zorundadır. Sigorta sözleşmesine veya kredi sözleşmesine sigortanın belirli bir sigorta şirketine yaptırılmasına ilişkin konan her türlü şart hükümsüzdür.”
Yani kredi sözleşmenize "sigorta kurumumuz aracılığıyla yapılacaktır" gibi bir madde konmuş olsa bile bu şart geçersizdir. Kural; bankalar, finansman şirketleri ve kredi kullandırmaya yetkili diğer kuruluşlar için geçerlidir (m.4).
Başka yerden almak daha mı uygun?
Çoğu zaman evet. Hayat, konut ve kasko gibi ürünlerde sigorta şirketleri arasında fiyat farkı büyüktür; aynı teminatı farklı şirketlerden teklif alarak çok daha uygun primle satın alabilirsiniz.
Poliçeyi profesyonel bir sigorta danışmanından aldığınızda, size uygun teminatı seçerken daha iyi yönlendirilirsiniz; bir hasar anında da süreci takip eden bir muhatabınız olur ve daha iyi hizmet alırsınız.
Sigorta size zorla yaptırıldıysa ne yapmalısınız?
Bu adımlar hayat, konut, kasko gibi ürünler içindir. DASK ve zorunlu trafik sigortası hariçtir: ikisi kanunen zorunludur ve sona ermeleri kendi kurallarına tabidir (m.11/1).
- Yeni poliçeyi alın. İstediğiniz sigorta şirketinden ya da acenteden, kredi tutarı ve süresine uygun teminatla poliçe yaptırın. Poliçede dain-i mürtehin olarak kredi kuruluşu yazmalıdır. Not: Profesyonel bir sigorta danışmanı, gerekli tüm koşulları hatasız sağlayan poliçeyi sizin için kolayca hazırlayabilir.
- Dilekçeyi doldurun. Aşağıdaki örnek dilekçeye kredi ve poliçe numaralarını yazın.
- Yeni poliçeyi dilekçeye ekleyin. Yanına Resmî Gazete sayfalarını da ekleyebilirsiniz.
- Kuruluşa teslim edin. Şubeye elden verip teslim aldıklarına dair imzalı bir örnek alın ya da kuruluşun yazılı başvuru kanalını kullanın.
Önemli: İptal dilekçesine yeni sigorta poliçenizi mutlaka ekleyin. Yeni poliçe kredi tutarı ve süresiyle uyumlu olmalı ve dain-i mürtehin olarak kredi kuruluşunu göstermelidir. Yeni poliçe eklenmeden eski poliçe iptal edilmez.
Prim iadesi ne zaman ve ne kadar yapılır?
| Yeni poliçeyi ne zaman verdiniz? | Ne olur? |
|---|---|
| Eski poliçenin başlangıcından itibaren ilk bir ay (30 gün) içinde | Eski poliçe başlangıcından iptal edilir; ödediğiniz primin tamamı, poliçeyi verdiğiniz tarihten itibaren 5 iş günü içinde kesintisiz iade edilir. |
| Bir aydan sonra | Eski poliçe sonlandırılır; prim gün esasına göre hesaplanarak (hayat sigortasında gerekiyorsa ayrılma değeri ödenerek) aynı süre içinde iade edilir. |
Bu kurallar kredi süresince yapılan yenilemelerde de geçerlidir (m.11/2). Ayrıca sigortayı sona erdirmek için, sigortanın yapıldığı yöntemden daha ağır bir yöntem kullanmaya zorlanamazsınız (m.13/5): telefonla ya da SMS ile yapılan bir sigorta için şubeye gelmeniz şart koşulamaz.
Bilmeniz gereken diğer haklarınız
- Konut sigortası bedeli kredi tutarına göre belirlenmez. Konut kredisinde yapılan konut sigortasının bedeli, konutun yeniden yapım maliyetine göre belirlenir; arsa değeri hesaba katılmaz (m.10/4).
- Krediyi erken kapatırsanız hayat sigortası gibi poliçeler, sizin bilgilendirilmeniz ve onayınız alınarak devam ettirilebilir, sonlandırılabilir ya da yeni borca göre güncellenebilir (m.10/3). Sigortaya artık ihtiyacınız yoksa sonlandırılmasını isteyin.
- Yenilemeyi siz takip edersiniz. Kendi poliçenizi aldıysanız yenileme sorumluluğu sizdedir; kredi kuruluşu ise vade sonundan 15 iş günü önce size bildirim yapmak zorundadır (m.12).
Ekler: dilekçe ve Resmî Gazete metni
- Örnek iptal ve prim iadesi dilekçesi (Word, doldurulabilir)
- Örnek iptal ve prim iadesi dilekçesi (PDF, yazdırıp elle doldurmak için)
- Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği ve 2021 değişikliği, Resmî Gazete sayfaları (PDF)
Yönetmeliğin iki Resmî Gazete metnini birlikte okuyun:
- İlk hâli (2015): 13.03.2015 tarihli, 29294 sayılı Resmî Gazete. Bazı maddeleri 2021'de değiştirildi.
- Bugün geçerli değişiklik (2021): 29.12.2021 tarihli, 31704 sayılı Resmî Gazete. Bu sayfada alıntıladığımız 13. madde ile prim iadesini düzenleyen 11. madde bu değişiklikle bugünkü hâlini aldı.
Eminevim, Fuzul, Birevim gibi tasarruf finansman şirketleriyle ev veya araç alıyorsanız tasarruf finansman şirketlerinde sigorta zorunlu mu sayfamıza bakın.
Kredi için istenen hayat, konut veya kasko poliçesini farklı sigorta şirketlerinden karşılaştırıp, kredi kuruluşunun kabul edeceği şekilde dain-i mürtehinli olarak hazırlıyoruz.
Kaynak: Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği (RG 13.03.2015/29294; değişik RG 29.12.2021/31704) m.4, m.5, m.10, m.11, m.12, m.13. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
Sık Sorulan Sorular
Kredi kuruluşu hayat sigortasını kredi şartı olarak isteyebilir, ama açık talebiniz olmadan yaptıramaz ve sigortayı hangi şirketten alacağınıza karışamaz. Başka bir şirketten aldığınız, kredi tutarı ve süresiyle uyumlu, dain-i mürtehini kredi kuruluşu olan poliçeyi kabul etmek zorundadır.
DASK ve zorunlu trafik sigortası hariç, evet. Başka yerden aldığınız, kredi tutarı ve süresiyle uyumlu ve dain-i mürtehini kredi kuruluşu olan yeni poliçeyi dilekçeyle kuruluşa verdiğinizde eski poliçe iptal edilir. Dilekçeye yeni poliçeyi mutlaka ekleyin.
Evet. Yeni poliçeyi eski poliçenin başlangıcından itibaren ilk bir ay (30 gün) içinde verirseniz eski poliçe başlangıcından iptal edilir ve primin tamamı 5 iş günü içinde kesintisiz iade edilir. Bir aydan sonra verirseniz prim gün esasına göre hesaplanarak aynı süre içinde iade edilir.
DASK yasal olarak zorunludur; konut sigortasını ise kredi kuruluşu şart olarak isteyebilir. İkisini de istediğiniz yerden alabilirsiniz. Konut sigortasının bedeli kredi tutarına göre değil, konutun yeniden yapım maliyetine göre belirlenir; arsa değeri hesaba katılmaz.
Trafik sigortası yasal zorunluluktur. Kaskoyu kredi kuruluşu şart olarak isteyebilir, ama kaskoyu istediğiniz sigorta şirketinden alabilirsiniz; poliçede dain-i mürtehin olarak kredi kuruluşu yazmalıdır.
Teminatı kredi tutarı ve süresiyle uyumlu olmalı ve poliçede dain-i mürtehin olarak kredi kuruluşu yazmalıdır. Bu şartları taşıyan poliçeyi kuruluş kabul etmek zorundadır.
Hayat sigortası gibi poliçeler, sizin bilgilendirilmeniz ve onayınız alınarak devam ettirilebilir, sonlandırılabilir ya da yeni borca göre güncellenebilir. Sigortaya ihtiyacınız yoksa sonlandırılmasını isteyebilirsiniz.
Sigortanın belirli bir şirkete yaptırılmasına ilişkin her türlü şart hükümsüzdür ve şartları taşıyan poliçeyi kuruluş kabul etmek zorundadır. Dilekçede ret durumunda gerekçeli cevabın yazılı verilmesini talep edersiniz.
Bu konuda aklınıza takılan bir şey mi var?
Sigoota AI Danışman'a doğrudan sorabilirsiniz — her branşta, her soru. Ücretsiz, üyelik yok, ürün almak zorunda değilsiniz. İsterseniz poliçenizi de yükleyip birlikte okuyabiliriz.
AI Danışman'a sor →Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Poliçe özelindeki kesin değerlendirme için poliçe şartları ve özel şartlar incelenmelidir.