Yazar: Sencer Kılıç — Risk Yöneticisi Son güncelleme:
Nakliyat sigortası, bir yükün gönderici ile alıcı arasındaki taşıma sürecinde uğrayabileceği zararları güvence altına alan sigortadır. Kara, deniz, hava ve demiryolu taşımalarında kullanılır; teminatın genişliği, poliçeye eklenen kloz ile belirlenir.
Taşıyıcının sorumluluğu yeterli değil mi?
Değil. Taşıyıcının hukuki sorumluluğu, mevzuat ve taşıma sözleşmesiyle sınırlıdır ve genellikle ağırlık başına belirli bir üst tutara bağlıdır. Yükünüzün gerçek değeri bu limitin üzerindeyse aradaki fark size kalır. Ayrıca taşıyıcının kusuru olmayan olaylarda (fırtına, kaza, gemi arızası) sorumluluğu hiç doğmayabilir. Nakliyat sigortası ise yükün kendisini sigortalar: ödeme için taşıyıcının sorumlu olması aranmaz; ancak hasarın poliçedeki teminat, istisna, limit ve muafiyet koşullarına uygun olması gerekir.
Klozlar: teminatın genişliğini belirleyen şey
Uluslararası taşımalarda yaygın olarak Institute Cargo Clauses (ICC) kullanılır:
- ICC (A), geniş kapsam: Poliçede sayılan istisnalar dışındaki tüm riskleri kapsar. En yaygın tercih edilen klozdur.
- ICC (B), orta kapsam: Yangın, infilak, karaya oturma, devrilme, deniz suyu girmesi gibi sayılan riskleri kapsar.
- ICC (C), dar kapsam: Yalnızca büyük ve sayılı olaylar. Kısmi hasar ve ıslanma genellikle kapsam dışıdır.
Savaş ve grev riskleri bu klozların dışındadır; ayrı ek klozla teminata alınabilir. Klozların ayrıntısını ayrı bir sayfada anlattık. Sözleşmenizde "sigortalıdır" ifadesi geçiyorsa bu tek başına yeterli değildir; hangi klozla sigortalandığını sormanız gerekir.
Sık karşılaşılan istisnalar
- Yetersiz ambalaj. En sık ret gerekçesidir. Yükün taşımaya uygun şekilde paketlenmesi sigortalının sorumluluğundadır.
- Yükün kendi doğasından kaynaklanan zararlar: fire, kuruma, bozulma, iç kusur.
- Gecikmeden doğan dolaylı zararlar ve kâr kaybı.
- Aracın veya geminin sefere elverişsiz olması.
Sigorta bedeli nasıl belirlenir?
Sigorta bedeli çoğunlukla fatura ve taşıma maliyetleri üzerinden belirlenir; bazı ticari uygulamalarda üzerine ek bir marj eklenir. Fatura bedeli, navlun ve sigorta primi toplamına %10 eklenmesi (CIF + %10) yaygın bir örnektir, ancak her sözleşme için otomatik bir kural değildir; bedeli teklif ve satış sözleşmesiyle teyit etmek gerekir. Bedeli düşük göstermek primi azaltır ama hasar anında eksik sigorta nedeniyle ödemeyi oransal olarak düşürür.
Kim yaptırır?
Yükümlülük teslim şekline (Incoterms) bağlıdır. CIF teslimde satıcı, FOB veya EXW teslimde ise genellikle alıcı sigortalatır. Kimin yaptıracağı sözleşmede net değilse yük sigortasız kalabilir; süreç için bu sayfaya bakabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan kendi poliçenizin genel ve özel şartlarıdır. Poliçenizi Sigoota AI Danışman üzerinden yükleyip teminat ve istisnalarınızı sade dille özetletebilirsiniz.
Nakliyat sigortası teklifi
Sık Sorulan Sorular
Bir yükün taşıma sürecinde uğrayabileceği zararları güvence altına alan sigortadır. Kara, deniz, hava ve demiryolu taşımalarında kullanılır ve teminatın genişliği poliçeye eklenen kloz ile belirlenir.
Taşıyıcının sorumluluğu mevzuat ve sözleşmeyle sınırlıdır, genellikle ağırlık başına bir üst tutara bağlıdır ve kusuru yoksa hiç doğmayabilir. Nakliyat sigortası yükün kendisini sigortalar; ödeme için taşıyıcının sorumlu olması aranmaz, ancak hasarın poliçedeki teminat, istisna, limit ve muafiyet koşullarına uygun olması gerekir.
ICC (A) sayılan istisnalar dışındaki tüm riskleri kapsayan en geniş klozdur. ICC (B) yangın, infilak, karaya oturma gibi sayılan riskleri kapsar. ICC (C) yalnızca büyük ve sayılı olayları kapsar; kısmi hasar ve ıslanma genellikle dışarıda kalır.
Yetersiz ambalaj. Yükün taşımaya uygun şekilde paketlenmesi sigortalının sorumluluğundadır ve ambalaj kusurundan doğan zararlar teminat dışıdır.
Çoğunlukla fatura ve taşıma maliyetleri üzerinden belirlenir; bazı uygulamalarda ek marj kullanılır. CIF + %10 yaygın bir örnektir ama her sözleşme için otomatik kural değildir. Bedeli düşük göstermek hasar anında ödemeyi oransal olarak düşürür.
Teslim şekline bağlıdır. CIF teslimde satıcı, FOB ya da EXW teslimde genellikle alıcı sigortalatır.
Bu konuda aklınıza takılan bir şey mi var?
Sigoota AI Danışman'a doğrudan sorabilirsiniz — her branşta, her soru. Ücretsiz, üyelik yok, ürün almak zorunda değilsiniz. İsterseniz poliçenizi de yükleyip birlikte okuyabiliriz.
AI Danışman'a sor →Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Poliçe özelindeki kesin değerlendirme için poliçe şartları ve özel şartlar incelenmelidir.