GES İnverter Arızası Sigortadan Karşılanır mı?

Kısa cevap: İnverterde ani ve beklenmedik bir sebeple oluşan arıza (kısa devre, yüksek voltaj, yıldırımın etkisi, hatalı malzeme) elektronik cihaz veya makine kırılması teminatı içeren bir GES poliçesinde kapsamdadır. Ancak üreticinin ya da satıcının garanti veya sözleşme gereği sorumlu olduğu arızalar, zamanla oluşan aşınma ve rutin bakım masrafları kapsam dışıdır.

Hangi arızalar kapsamda?

Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları, normal çalışır haldeki cihazlarda ani ve beklenmedik her türlü sebeple oluşan zararları kapsar ve örnek olarak şunları sayar (m.1):

• Kısa devre, yüksek voltaj ve endüksiyon akımının etkileri,
• Hatalı dizayn ve malzeme,
• Yangın, yıldırım ve infilak,
• İşletme personelinin veya üçüncü kişilerin ihmali, hatası ya da sabotajı.

Makine kırılması genel şartları da benzer şekilde kısa devre, voltaj yükselmesi, izolasyon hatası, atmosferik elektriğin dolaylı etkileri ile model, imalat ve malzeme kusurlarını sayar (m.1). Teminat, cihazın deneme devresinden sonra, yani normal çalışmaya geçtikten sonra başlar.

Garanti ile sigorta arasındaki sınır

Elektronik cihaz genel şartlarına göre cihazın imalatçısının veya satıcısının yasa ya da sözleşme gereği sorumlu olduğu zararlar teminat dışıdır (m.3/f). Garanti süresi içindeki bir inverter arızası önce üreticiye bildirilir. Garanti kapsamına girmeyen bir sebep (ör. şebekeden gelen yüksek voltaj ya da yıldırım) söz konusuysa sigorta devreye girer.

Pratikte inverterin garanti belgesini, garantinin hangi arızaları kapsadığını ve bitiş tarihini poliçeyle birlikte saklamak hasar sürecini kısaltır.

Kapsam dışı olanlar

• Normal çalışmadan doğan aşınma ve yıpranma, korozyon, oksidasyon ve atmosferik koşulların yol açtığı tedrici bozulmalar (m.3/e),
• Bir hasarla ilgisi olmayan ayar, onarım ve bakım masrafları (m.3/ı),
• Sigorta (elektrik sigortası), conta ve kayış gibi belirli sürelerde değiştirilmesi olağan parçaların kendi zararları; bu parçaların başka cihazlara verdiği zarar ise kapsamdadır (m.3/j),
• Hasarlandıktan sonra onarılmadan kullanılmaya devam edilen cihazda büyüyen zararlar (m.3/h),
• Sigortanın başlangıcında bilinen kusurlar (m.3/g),
• Arıza süresince üretilemeyen elektriğin bedeli: her türlü kâr kaybı ayrıca anlaşılmadıkça kapsam dışıdır (m.3/d). Bunun için kâr kaybı teminatı gerekir.

Konut veya işyeri poliçesine eklenmiş sistemlerde

Yangın sigortası genel şartları, yangın çıkmadan kısa devre, topraklama veya voltaj dalgalanması nedeniyle elektrikli ve elektronik cihazlarda oluşan zararları teminat dışında sayar (A.4/4.6). Yani yalnızca yangın esaslı bir poliçeye eklenmiş bir sistemde, yanmadan arızalanan inverter genellikle karşılanmaz. Ayrıntı: çatı GES için ayrı sigorta gerekir mi?

Muafiyet ve tazminat

Kısmi hasarda yedek parça, işçilik ile normal nakliye, sökme ve montaj masrafları ödenir; poliçede yazılı muafiyet düşülür (Elektronik Cihaz GŞ m.14). Makine kırılması genel şartlarına dayanan bir poliçede ise aksine anlaşma yoksa her hasarın %20'si, poliçedeki asgari muafiyetten az olmamak üzere sigortalıda kalır (Makine Kırılması GŞ m.14). Bu oranın poliçenizde nasıl yazıldığına teklif aşamasında bakın.

Kaynaklar: TSB Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları m.1, m.3, m.14; Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları m.1, m.14; Yangın Sigortası Genel Şartları A.4. Bağlayıcı olan kendi poliçenizin genel ve özel şartlarıdır.