GES Sigortasında Kâr Kaybı Teminatı Nasıl Hesaplanır?

Kısa cevap: Kâr kaybı teminatı, santrali durduran ve poliçe kapsamındaki bir maddi hasar sonrası, üretim yapılamayan dönemde kaybedilen elektrik satış gelirini öder. Ödeme; hasar anından üretimin yeniden normale döndüğü ana kadar, poliçede yazılı azami tazminat süresini aşmamak kaydıyla yapılır ve poliçede yazılı süre muafiyeti (ör. ilk birkaç gün) düşülür. Kendi başına değil, ekipman hasarı teminatına bağlı çalışır.

Neden ayrıca eklenmesi gerekir?

Elektronik cihaz ve makine kırılması genel şartları, aksi kararlaştırılmadıkça her türlü kâr kaybını teminat dışında sayar (Elektronik Cihaz GŞ m.3/d, Makine Kırılması GŞ m.3/e). Montaj sigortası da kurulumun gecikmesinden doğan kâr kaybını kapsamaz. Bu yüzden üretim kaybı riski ancak poliçeye ayrıca eklenen bir kâr kaybı teminatıyla karşılanır.

Teminatın çalışma şartı

Kâr kaybı ödenebilmesi için önce ekipmanda poliçe kapsamındaki bir hasar olmalı ve bu hasar sigortacı tarafından ödenmiş ya da kabul edilmiş olmalıdır. Örneğin TSB'nin Yangına Bağlı Kâr Kaybı Sigortası Genel Şartları bu şartı açıkça arar (A.1). Dolayısıyla:

• Şebeke kesintisi ya da dağıtım şirketinin bakım çalışması gibi santralde hasar olmadan yaşanan duruşlar,
• Kapsam dışı bir sebeple (ör. aşınma ya da garanti arızası) oluşan duruşlar,

poliçede ayrıca düzenlenmedikçe kâr kaybı teminatından karşılanmaz.

Hesabın unsurları

• Tazminat süresi: Hasar anından üretimin tamamen normale döndüğü ana kadar geçen süre; ancak poliçede yazılı azami süreyi aşamaz (Yangına Bağlı Kâr Kaybı GŞ A.3). Ekipmanın tedarik süresi uzunsa (ör. ithal trafo veya inverter) azami sürenin buna göre seçilmesi gerekir.
• Muafiyet: Belli bir tutar, yüzde ve/veya süre olarak yazılabilir. Yangına bağlı kâr kaybı genel şartları süre muafiyetinin 72 saatten az olamayacağını öngörür (A.8).
• Kayıp üretim: Durma süresince üretilemeyen elektrik miktarı. Genellikle santralin önceki dönem üretim kayıtları ve aynı dönemin güneşlenme koşulları dikkate alınarak tespit edilir.
• Birim gelir: Elektriğin satıldığı fiyat ya da tarife.
• Zararı azaltma masrafları: Duruşu kısaltmak için yapılan makul masraflar (ör. hızlı tedarik) da hesaba girebilir; sigortalının zararı azaltmak için gereken önlemleri alması gerekir (Yangına Bağlı Kâr Kaybı GŞ B.2).

Örnek hesap

Günde ortalama 4.000 kWh üreten ve elektriği kWh başına 2 TL'ye satan bir santral düşünelim. Kapsamdaki bir hasar nedeniyle inverter değişene kadar santral 20 gün duruyor; poliçede 3 günlük süre muafiyeti var.

• Tazmin edilecek süre: 20 − 3 = 17 gün
• Kayıp gelir: 17 gün × 4.000 kWh × 2 TL = 136.000 TL

(Rakamlar yalnızca örnektir. Gerçek hesapta poliçedeki tanım, tasarruf edilen giderler, eksik sigorta ve varsa tutar muafiyeti de dikkate alınır.)

Sigorta bedeli doğru belirlenmeli

Kâr kaybı sigorta bedeli, tazminat süresine karşılık gelen tahmini gelire göre belirlenir. Bedel olması gerekenden düşük yazılırsa tazminat aradaki oran kadar azaltılır (eksik sigorta, Yangına Bağlı Kâr Kaybı GŞ A.6); yüksek yazılırsa aşan kısım geçersizdir (A.7). Elektrik fiyatı ve üretim beklentisi değiştikçe bedeli gözden geçirmek gerekir.

Kâr kaybı teminatı eklenecek poliçe için GES sigortası sayfamızdan teklif isteyebilirsiniz.

Kaynaklar: TSB Yangına Bağlı Kâr Kaybı Sigortası Genel Şartları A.1, A.3, A.6, A.7, A.8, B.2; Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları m.3; Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları m.3; Montaj Sigortaları Genel Şartları m.3. Makine kırılması veya elektronik cihaz hasarına bağlı kâr kaybı teminatlarında hesap esasları poliçenin özel şartlarında yazılır. Bağlayıcı olan kendi poliçenizin genel ve özel şartlarıdır.